Beyaz taşlara bir göz atalım mı?

Elmas

Elmasın Mohs ölçeğiyle sertlik derecesi ondur. Bu nedenle hiçbir madde onun üzerinde çizik oluşturamaz. Sert karbondan oluşur, oldukça dayanıklıdır ve ışığı çok iyi yansıtır.  Rüyaların taşı olarak da anılan elmas,  bu gibi sebeplerle mücevher taşları arsasında birinci sırada değer görür. Kristalleri genellikle beyaz (renksiz) ve şeffaftır. Sarı, kahverengi, pembe, menekşe rengi, mavi ve yeşil renkleri de mevcuttur. Renkli olan tipleri fantezi elmas olarak anılır. Küpe, kolye gibi takıların yanında yaygın olarak yüzük taşı olarak da değerlendirilir. Elmasın elli yedi fasetli özel kesilmiş biçimine pırlanta denir. Elmas çıkartılan ülkeler arasında, Avustralya, Güney Afrika, Güney Amerika, Endonezya ve Hindistan başta gelir.

Kalsit (Calcite)
Adını eski Yunanca’da kireçtaşı anlamında ‘chalix’ kelimesinden alır. Tüm kireçtaşlarının ana maddesini oluşturur. Kalsiyum karbonat bileşimi bir mineral olan kalsitin çok fazla çeşidi bulunur. Kireçtaşı içinde oluşan mağaralarda çeşitlerine rastlanır. Yassı ya da prizmatik şekillerde, dev kütleler ya da ince taneler halinde bulunur. Genellikle beyaz renktedir. Sarı, kırmızı, mavi, yeşil, gri, kahverengi ve siyah renklerde de olabilir. Kristal yapıda olanları camsı, saydam ya da yarı saydam görünümlüdür. Kristalleri altıgen yapıya sahiptir.  Çoğunlukla sanayide kullanılan taşın kristal yapılı bazı çeşitleri nadiren değerli taş olarak kullanılır.

Kalsedon
Kalsedon, kuvars ailesinden bir taştır. Şeffaf, yarı şeffaf veya mat tonlarda olabilir. Salkım şeklinde sarkıtlar halinde ve kaya oyuklarının astarlarında oluşur. Bazıları küçük miktarda Opal içerebilir. Adını İstanbul’un Kadıköy ilçesinin Antikçağdaki adından (Kalkhedon) alan Kalsedon, kuvars ve opal liflerine sahip, maviden beyaza giden çeşitli tonlarda bir silis yumrusudur. Yarı değerli bir süs taşı olarak kullanılır.

Lüle Taşı
Sertlik derecesi, iki ile iki buçuk arasında değişen lüle taşı işlenmesi çok kolay bir taştır. Bu nedenle sıklıkla hediyelik eşya, biblo ve pipo yapımında kullanılır. Rengi genellikle beyaz, krem ve sarımtırak tonlardadır. Lüle kelimesi Farsçada tütün içmeye yarayan çubuklu ağızlık anlamına gelir. Eskiden lüle taşından bu tür ağızlıklar yapıldığı için bu taşın adı dilimize lüle taşı olarak yerleşmiş. Dünyada daha çok deniz köpüğü anlamına gelen meerschaum adıyla  anılan taş, Eskişehir ilinde çıkarıldığı için ülkemizde, Eskişehir taşı adıyla da bilinir. Demirci Höyük kazılarında MÖ. 3000 yılına ait lüle taşı eşyalar ortaya çıkan ülkemiz, çok eski yıllardan beri lüle taşı rezervinde dünyada birinci olmuştur. Osmanlı Devleti döneminde ihraç edilen ilk yeraltı kaynaklarındandır. Eskişehir’de 18. yüzyılın ortalarından itibaren işletilmeye başlanmış lüle taşı ocakları, günümüzde de kullanılmaktadır.

İnci
İstiridye ve diğer deniz yumuşakçaları su içindeki mikroorganizmaları yemek için kabuklarını açtıklarında kum ve benzeri tanecikler su ile birlikte kabukların içlerine girer. Dışarı atılamayan bu yabancı maddelerin zararından korunmak için etrafı bir çeşit salgıyla bezenir. Bu salgının zaman içinde büyümesiyle inci oluşur. Denizden ilk çıktığında portakal çekirdeği sertliğinde olan inci havadaki oksijen ile temasa geçerek sertleşir. Rengi istiridyenin cinsine, sudaki tuzun içeriğine, suyun derinlik ve ısı derecelerine göre değişir.  Genellikle beyaz, fildişi, pembe ya da açık gül renginde olur. Mavimsi ve siyah renklerine de rastlanır. Beyaz ve pembemsi olanlar daha çok bulunur bu nedenle yaygın olarak kullanılır. Siyah inciler ise nadiren bulunduğundan ayrı bir değer taşır. Sadelik ve alçak gönüllülüğün, bilgelik ve alimliğin simgesi olarak görülen inci bir canlı tarafından oluşturulan tek mücevherdir. Hemen hemen her dilde güzellik ve değerle eşanlamlı bir sözcük olarak kullanılır.

Opal
Opalite, Gökkuşağı taşı, panzehir Taşı, yetenek taşı olarak da bilinen taş, alev kırmızısı, renksiz, beyaz, pembe, mavi ve karışık renklerde olabilir. Yer altında sürekli bir hareket halinde olan sıcak sulardaki tortuların, kayaların oluşturduğu boşluklara çökmesi ve yerleşmesiyle oluşur. Etrafındaki kayalardan mineral emerek gelişimini sürdürür. Bu nedenle ıslak kuvars olarak da anılır. Güneş ışınlarının ısısını emerek bünyesinde tutabilir. Avuçta tutulduğunda vücut ısısına göre renk değiştirebilen nadir taşlardandır. Afrika, Meksika, Peru, Macaristan ve Avustralya, negatif duyguları dengelediği düşünülen oplin çıkarıldığı ülkeler arasında yer alır. Çok eski çağlarda görünmezlik özelliği kazandırdığı düşünülerek tehlikelere ve kötülüklere karşı anneler tarafından savaşmaya giden çocuklarına verilirmiş.

Sedef
Sedef, istiridye ve midye gibi deniz canlılarının kabuğunda bulunan sert bir bir maddedir. Deniz ve okyanus bulunan her ülkede çıkarılır. Kimi zaman fosil olarak karada da bulunabilir. Bu nedenle hem karada hem de denizde bulunan nadir taşlardandır. Estetik ve şık görünümü sebebiyle genellikle takı ve süs eşyalarında kullanılır. Bazı kısımları parlak beyaz bazı kısımları açık beyaz olan sedefin sinirli insanları sakinleştirdiği düşünülür.

Aytaşı
İlk medeniyetlerden beri değerli bir taş olarak görülür. Romalılar tarafından etkin bir şekilde kullanıldığı bilinir. Genellikle yarı şeffaf halde beyaz, turuncu, mavi renklerdedir. Gökkuşağı (rainbow) olarak anılan türü ışığa tutulduğunda mavi ışıltılar saçar. Brezilya, Madagaskar, Sri Lanka, Burma, Tanzanya ve Meksika, uygusal gerilimi ortadan kaldırdığına inanılan taşın çıkarıldığı başlıca ülkeler arasında yer alır.

Kuvars Kristali
Necef taşı, kaya kristali olarak da bilinen kuvars kristali yer kabuğunun yüzde onunu oluşturan sert ve katı bir mineral grubundadır. Genellikle renksiz, beyaz ve pembe renklere sahip olan taşın mor, pembe, siyah, sarı, kahverengi, yeşil, portakal gibi pek çok çeşidi bulunur. Altıgen prizma şeklindedir ve çoğunlukla içinde donmuş bir su damlası vardır. Kırıldığında damla yeniden suya dönüşür. Tenle temas ettiğinde serinlik verir, ağza alındığında susuzluk hissini giderir. Gizli gücü olduğuna inanıldığı için eski çağlarda kralların ve soyluların asalarında, kılıç kabzalarında veya üstlerinde bulundurdukları taş, kahinler tarafından ve bazı halklarda yağmur duasıyla birlikte kullanılmış. Bir efsaneye göre ise, Atlantis ülkesi yöneticilerinin, kuvarsı enerji kaynağına dönüştürdükten sonra, bu enerjiyi kötü amaçlarla kullandıkları için yok oldukları düşünülür. Oksijen ve silikon bileşenlerinden oluşan taş, günümüzde endüstriyel alanda, elektrik iletici ve ayrıştırıcı olarak kullanılmakla birlikte saatlerde, deterjanlarda, diş macunlarında, cam ve elektrik ışıklandırmalarında da kullanılmaktadır.

Magnezit 
Magmatik ve tortul kayaların ilk minerallerinden olan magnezit adını, bünyesindeki magnezyumdan alır. Yeryüzünde bilinen en değerli minerallerdendir. Hassas olması nedeniyle değerli taş olarak pek tercih edilmez. Endüstriyel, ticari ve tıbbi alanlarda kullanımı yaygındır. Beyaz, gri, sarı ve kahverengi çeşitleri bulunur. Çıkarıldığı başlıca ülkeler, Türkiye, Sudi Arabistan, Afganistan, Pakistan, Etyopya, Çin, Hindistan, Japonya, Fansa, İspanya, ABD’dir. Nadiren hidrotermal cevherlerin damarlarında ve okyanus tuzunda da bulunur.

Sabun Taşı nedir?
Sabun taşı, beyaz, gri, soluk yeşil, kırmızımsı ve kahverengi tonlardadır.  Süs eşyası yapımında, yüz pudrası olarak, seramik ve ev dekorasyonlarında ve tedavi amaçlı olmak üzere çeşitli alanlarda kullanılır. Mitolojik çağlardan günümüze sabun taşı çoğunlukla tedavi amaçlı kullanılmış. M.Ö.4000’li yıllara ait sabun taşından yapılmış süs eşyalarına rastlanmakla birlikte Kuzey Amerikalı Kızılderili kabileler de bu taştan barış çubukları ve pipolar üretmiş.  Çok yumuşak olduğu ve ele alındığında yağlı bir his bıraktığı için sabun taşı olarak adlandırılan taş, yumuşak olmasına karşın ateşe çok dayanıklıdır ve ateş ile temas ettiğinde sertleşir,  parlaklığı artar.

Mermer
K
alsiyum karbonat içeren bir kaya türüdür. Kireçtaşı ve benzeri kayaçların yüksek basınç ve yüksek sıcaklık altında kristal yapısının değişmesi ile oluşur. Yapısındaki demir ve başka metal oksitlerden dolayı çeşitli renklerde bulunur. Genellikle iç mimari, heykelcilik, masa, sehpa ve çeşitli süs eşyalarının yapımında kullanılır. Heykelcilik alanında tercih edilmesinin nedeni ışığı iletme özelliğidir. Türkiye’de
Afyon, Kütahya, Marmara Adası, Bilecik, Bursa, Gemlik, Bandırma ve Elazığ’da çıkarılır.